Badania krwi w kierunku infekcji i/lub odporności (testy zakaźne)

Co w ogromnym uproszczeniu oznaczają skróty Ag i p/c (Ig, Ab):
Ag - antygen, czyli 'intruz', wykryty oznacza trwające zakażenie;
p/c (Ab - anti-body; Ig - Immunoglobulina) - przeciwciało, czyli nasza linia obrony przed intruzem, wykryte oznacza naszą odporność na dany patogen.

WZW B - tzw. antygen HBs oraz przeciwciała (Ab lub p/c) przeciw HBs
WZW B, czyli wirus zapalenia wątroby typu B (HBV) - to tzw. żółtaczka wszczepienna. Wirusem można zakazić się w szpitalu podczas zabiegów operacyjnych, u dentysty, przez płyny ustrojowe, stosunki płciowe bez zabezpieczenia itp. Jakie badania wykonujemy w przypadku WZW B i jaki wynik jest dla nas zadowalający?
 - antygen HBs - wynik: nieobecny (antygen, czyli aktywne zakażenie wirusem, jego obecność)
 - p/c przeciw HBS - tutaj otrzymamy pewną wartość liczbową; każde laboratorium podaje własne wartości referencyjne. Generalnie - im więcej, tym lepiej.

WZW C - p/c przeciw HCV
WZW C, czyli wirus zapalenia wątroby typu C. Często przebiega bezobjawowo. Niszczy wątrobę, prowadząc do jej marskości. Do zakażenia dochodzi u narkomanów,  a także podczas transfuzji krwi, tatuowania, kolczykowania (niejałowy sprzęt) i in. Jakie badania wykonujemy w przypadku WZW C i jaki wynik jest dla nas zadowalający?
Podstawowo oznacza się jedynie przeciwciała przeciw HCV. Jeśli wynik jest negatywny (poziom przeciwciał poniżej pewnej normy podanej przez laboratorium), jest on zadowalający (oznacza brak przebytego oraz trwającego zakażenia i nie podejmuje się dalszej diagnostyki). Wynik pozytywny jest wskazaniem do szczegółowej diagnostyki (w celu sprawdzenia, czy zakażenie jest aktywne).

CMV - p/c IgG i IgM przeciw cytomegalii
CMV, czyli cytomegalowirus. Nie jest on niebezpieczny dla ludzi o normalnej odporności, niebezpieczny jest dla tych z jej niedoborem oraz dla ciężarnych (może być śmiertelnym zagrożeniem dla płodu) i matek karmiących piersią. Do zarażenia dochodzi poprzez kontakt ze wszystkimi wydzielinami i płynami ustrojowymi. Często przebiega bezobjawowo. Obecność przeciwciał nie daje niestety odporności, ale zdecydowanie wspiera walkę podczas zarażenia. Jakie badania wykonujemy w przypadku CMV i jaki wynik jest dla nas zadowalający?
- p/c IgM - świadczą o trwającym zakażeniu, w ciąży oczekujemy wyniku 'nieobecne'
- p/c IgG - świadczą o przebytym zakażeniu, korzystny jest wynik 'obecne', wynik 'nieobecne' są dla nas sygnałem, że w ciąży musimy bardzo uważać, aby nie zarazić się tym wirusem.

Rubella (Różyczka) - p/c IgG i IgM przeciw Rubella
Różyczka, czyli zakaźna choroba wirusowa. Wirus różyczki jest bardzo niebezpieczny dla płodu, szczególnie do 12 tygodnia ciąży (powoduje poważne wady rozwojowe). Jakie badania wykonujemy w przypadku różyczki i jaki wynik jest dla nas zadowalający?
- p/c IgG - świadczą o nabytej odporności (poprzez przechorowanie lub w wyniku szczepienia); korzystny jest wynik 'obecne'
- p/c IgM - świadczą o trwającym zakażeniu, oczekujemy wyniku 'nieobecne'.

Toksoplazmoza - p/c IgG i IgM przeciw Toxoplasma gondii
Toksoplazmoza to choroba pasożytnicza (Toxoplasma gondii jest pierwotniakiem). Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez kontakt z kotami, ich odchodami, a także z odchodami ptaków, poprzez spożycie surowego mięsa, niedogotowanego mięsa, niemytych warzyw i owoców, surowego mleka. Toxoplasma jest bardzo groźna dla płodu. Skutki zakażenia są zależne od stopnia zaawansowania ciąży. Jakie badania wykonujemy w przypadku toksoplazmozy i jaki wynik jest dla nas zadowalający?
- p/c IgG - świadczą o nabytej odporności, korzystny jest wynik 'obecne'
- p/c Ig M - świadczą o trwającym zakażeniu, oczekujemy wyniku 'nieobecne'.

WR (test kiłowy)
Kiła jest powodowana przez bakterię - krętka bladego. Przenoszona drogą płciową, bądź przez pocałunek z osobą zakażoną. Choroba niebezpieczna dla płodu, gdyż przechodzi przez łożysko. Jakie badania wykonujemy w przypadku kiły i jaki wynik jest dla nas zadowalający? 
tzw. test kiłowy - oczekujemy wyniku 'negatywny'.

HIV - ludzki wirus niedoboru odporności. Tu komentarz jest zbędny, gdyż każdy wirusa zna. Oczekujemy oczywiście wyniku negatywnego!

Badania krwi - czego szukamy i jak interpretować wyniki

MORFOLOGIA
Wraz z postępem ciąży wzrasta objętość krwi - o około 1,5 litra. Jej ilość rośnie za sprawą osocza, czyli płynnej macierzy krwi, w której zanurzone są jej elementy morfotyczne (stałe składowe). Ilość elementów morfotycznych nie zmienia się, więc krew jest bardziej rozcieńczona.
Najbardziej istotny jest dla nas poziom hemoglobiny oraz hematokryt, a także liczba płytek krwi.

HEMOGLOBINA (Hb) - tu chyba każdy kojarzy jej związek z anemią (niedokrwistością), która jest najczęstszą przypadłością ciężarnych. Jej poziom drastycznie spada m.in. ze względu na wzrost objętości krwi (około 1,5 litra) i jest związany głównie z niedoborem żelaza.

HEMATOKRYT (Htc) to wskaźnik ściśle związany z hemoglobiną - jego spadek daje sygnał, że anemia blisko.

PŁYTKI KRWI (PLT, trombocyty) - mają bardzo ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi. Ich niedobór objawia się m.in. krwawieniami. Poziom płytek wraz z postępem ciąży ma tendencje spadkowe, co również ma związek ze wzrostem objętości krwi. Jest to bardzo ważny wskaźnik szczególnie na samej końcówce ciąży - od ilości płytek zależy rodzaj znieczulenia, jakie może być podane podczas porodu (szczególnie ważne jest to przy cesarskim cięciu). Najbardziej miarodajny wynik daje oznaczenie ilości trombocytów z krwi pobranej na cytrynian - warto na niedługo przed spodziewanym terminem porodu wykonać to badanie i jego wynik zabrać ze sobą koniecznie do szpitala do wiadomości anestezjologa.

POZIOM GLUKOZY NA CZCZO - niejedna z nas nigdy nie oznaczała poziomu glukozy, więc na początku ciąży, bądź przed nią dla bezpieczeństwa przyda się wiedza o tym, czy nasz organizm radzi sobie z jej metabolizmem w stanie podstawowym. Niestety prawidłowy wynik sprzed ciąży nie gwarantuje nie zapadnięcia w cukrzycę ciążową.